دانشگاه تهران دانشکدگان فارابی دانشکده مدیریت و حسابداری
دوره و شماره: دوره 2، شماره 6 - شماره پیاپی 8، بهار 1404، صفحه 1-186 
یادداشت سردبیر

یادداشت سردبیر

صفحه 1-1

حیدر ربیعی

چکیده شماره ششم مجله راهبردهای حسابداری در شرایطی منتشر می‌شود که ضرورت توجه همه‌جانبه به مولفه‌های راهبری سازمانی و نقش‌آفرینی حرفه حسابداری در پویایی محیط‌های اقتصادی بیش از هر زمان آشکار شده است. با توجه به تحولات استانداردهای مالی و گسترش نظارت‌های حرفه‌ای، مجله تلاش نموده است در انتخاب محتوای این شماره علاوه بر رویکردهای نظری، به چالش‌ها و راهکارهای عملی در محیط واقعی کسب‌وکارهای ایرانی نیز پاسخ‌گو باشد. در این شماره، نخستین مقاله با تمرکز بر نقش کنترل‌های داخلی در کیفیت حسابرسی مستقل، به تشریح اهمیت استقرار سیستم‌های کنترل داخلی به عنوان ستون فقرات نظام حاکمیت شرکتی پرداخته است. نویسندگان ضمن تبیین اجزای اصلی کنترل‌های داخلی، از جمله محیط کنترلی، ارزیابی ریسک، سیستم اطلاعاتی، فعالیت‌های کنترلی و نظارت، رویکرد حرفه‌ای استانداردهای بین‌المللی و الزامات قانونی همچون قانون ساربینز-اوکسلی را تحلیل نموده‌اند. در این مقاله، آثار نقاط ضعف کنترلی بر تشدید ریسک تحریف‌های مالی و نقش مکمل حسابرسی داخلی و مستقل در حفظ سلامت کنترل‌ها به روشنی مورد بررسی قرار گرفته و با تاکید بر مسئولیت هیئت‌مدیره و مدیران اجرایی، به لزوم ارتقاء مستمر فرآیندهای کنترلی اشاره شده است.

نقش کنترل داخلی در کیفیت حسابرسی مستقل

نقش کنترل داخلی در کیفیت حسابرسی مستقل

صفحه 1-38

حیدر ربیعی، مریم سهرابی، حسین اجلال زاده

چکیده کنترل‌های داخلی به عنوان زیربنای استقرار نظام راهبری و مدیریت کارآمد در واحدهای اقتصادی، نقش کلیدی در تحقق اهداف سازمانی، ارتقاء قابلیت اتکای گزارشگری مالی، پیشگیری و کشف تقلب و افزایش شفافیت اطلاعاتی ایفا می‌کنند. چارچوب‌های معتبر بین‌المللی نظیر قانون ساربینز-اوکسلی و استانداردهای حسابرسی، ضمن تأکید بر پنج جزء اساسی کنترل داخلی (محیط کنترلی، ارزیابی ریسک، سیستم اطلاعاتی، فعالیت‌های کنترلی و نظارت)، مسئولیت نهایی طراحی و اجرای این سیستم‌ها را متوجه هیئت مدیره و مدیران اجرایی می‌دانند. نقاط ضعف کنترلی می‌تواند زمینه‌ساز تحریفات مالی اعم از اشتباه و تقلب گردد که ریشه اغلب سقوط شرکت‌های بزرگ بوده است. حسابرسی داخلی و مستقل در این ساختار، نقشی مکمل و مشورتی دارد و سلامت کنترل‌ها را برای ذینفعان ارزیابی می‌کند. کنترل‌های داخلی از حیث نوع، به کنترل‌های پیشگیرانه، کشف‌کننده، اصلاحی، دستوری و جبرانی و از نظر ماهیت، به کنترل‌های اداری و مالی تقسیم می‌شوند. محدودیت‌های ذاتی انسانی و سازمانی، پویایی محیط کسب‌وکار، امکان تبانی و زیرپاگذاشتن کنترل‌ها توسط مدیران، همواره اثربخشی آن‌ها را نسبی می‌سازد. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که استقرار و ارزیابی مستمر کنترل‌های داخلی نه‌تنها الزامی قانونی و حرفه‌ای بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ بقای سازمان، ارتقاء شفافیت و اطمینان‌بخشی به ذینفعان است؛ و کیفیت کنترل‌های داخلی به طور مستقیم بر دامنه و میزان اتکای حسابرس به شواهد در حسابرسی صورت‌های مالی اثرگذار است. در نهایت، فرهنگ پاسخگویی، آموزش مستمر و بهبود فرآیندهای کنترلی، عناصر حیاتی برای افزایش اثربخشی این سیستم و مقابله با مخاطرات پیش‌رو قلمداد می‌شود.

مقایسه شرکت های تضامنی وسهامی و ویژگی های مربوط به آن

مقایسه شرکت های تضامنی وسهامی و ویژگی های مربوط به آن

صفحه 39-74

امیرحسین احسانی فرد

چکیده واژه شرکت از شراکت گرفته شده است و از همکاری رسمی بیش از دو نفر شرکت تشکیل می شود(سایت پرشین حساب).در اصطلاح حقوقی،تعریف شرکت به این صورت است که وقتی تعدادی افراد در کنار هم جمع می شوند تا فعالیت خاصی مثل فعالیت های تجاری و فرهنگی انجام دهند،این اجتماع افراد،شرکت را تشکیل می دهد.شرکت به معنای شریک شدن در کاری است یعنی شرکا با کمک همدیگر کاری را انجام داده و سود و زیان حاصل و مربوطه را بین خود به نسبت قرارداد تقسیم می نمایند.به طور کلی،دو نوع شخصیت وجود دارد،شخص حقیقی که به هر فرد گفته می شود و شخص حقوقی که از دو شخص حقیقی و یا حقوقی تشکیل می شود. بر اساس ماده 20 قانون تجارت ،شرکت های تجاری هفت نوع می باشند که در این جا به مقایسه و بررسی ویژگی های شرکت های سهامی و تضامنی می پردازیم.امروزه در ایران شرکت های سهامی از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند و بیشتر،طیف سهام عادی مورد توجه می باشند.و شرکت های تضامنی هم در آن شخصیت اعتباری و ضمانت شرکا دخالت زیادی دارند.در ادامه مباحث در بخش های پیش رو به بررسی ویژگی های مربوط به این دو نوع شرکت و شرح آن می پردازیم.

مفهوم جذب سربار

مفهوم جذب سربار

صفحه 75-88

کبری سهرابی

چکیده این مقاله به صورت تحلیلی و آموزشی به بررسی مفهوم جذب سربار و نقش آن در سیستم حسابداری مدیریت می‌پردازد. در این نوشتار، فرآیند جذب سربار، مبانی تخصیص هزینه‌های غیرمستقیم، اهمیت تحلیل اضافه یا کسر جذب و تاثیر این موضوعات بر تعیین بهای تمام‌شده محصولات و تصمیمات مالی سازمان به تفصیل تشریح شده است. مقاله حاضر با تکیه بر مباحث و نکات ارائه‌شده در جلسات کلاس دکتر حیدر ربیعی در درس بهایابی ۱ تهیه گردیده و تلاش شده است ضمن بیان مفاهیم نظری، کاربردهای عملی جذب سربار نیز با بیانی روشن و مثال‌های ملموس ارائه شود. هدف مقاله فراهم‌آوردن بستری برای درک بهتر سازوکار جذب سربار، افزایش دقت در محاسبات حسابداری صنعتی و حمایت از تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در شرایط واقعی سازمان‌ها است.

تاثیر مالیات بر برنامه‌ریزی مدیریت و تصمیمات استراتژیک در شرکت‌ها

تاثیر مالیات بر برنامه‌ریزی مدیریت و تصمیمات استراتژیک در شرکت‌ها

صفحه 89-118

حیدر ربیعی، کبری سهرابی، مریم سهرابی

چکیده این مقاله به بررسی تاثیر مالیات بر برنامه‌ریزی مدیریت در سازمان‌ها و شرکت‌ها می‌پردازد و نقش کلیدی مالیات را در فرآیندهای تصمیم‌گیری استراتژیک سازمانی تحلیل می‌کند. با توجه به اینکه مالیات یکی از مهم‌ترین ابزارهای اقتصادی دولت‌ها برای تامین منابع مالی، کنترل تورم و تنظیم بازار به شمار می‌آید، نحوه اثرگذاری آن بر سیاست‌ها و عملکرد مالی سازمان‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. در این تحقیق، ضمن مرور مبانی نظری و مطالعات پیشین، به موضوعاتی چون اثر مالیات بر سودآوری، نقدینگی، سرمایه‌گذاری، ساختار سرمایه و سیاست‌های تقسیم سود پرداخته شده و به اهمیت برنامه‌ریزی مالیاتی در کاهش هزینه‌های شرکت‌ها و بهره‌برداری از مشوق‌های مالیاتی اشاره شده است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر اطلاعات کتابخانه‌ای و بررسی مقالات و منابع علمی انجام شده است. از سوالات کلیدی تحقیق می‌توان به نحوه اثرگذاری مالیات بر تصمیمات مدیریتی، روش‌های بهینه‌سازی هزینه‌های مالیاتی، نقش مشوق‌ها، مدیریت نقدینگی و تفاوت نظام‌های مالیاتی کشورها اشاره کرد. بررسی دقیق این موضوعات نشان می‌دهد که شناخت و بهره‌گیری از سیاست‌های مالیاتی، نقش بسزایی در ارتقاء قدرت رقابتی، رشد اقتصادی و افزایش کارایی سازمان‌ها دارد. نتایج حاصله می‌تواند به تصمیم‌گیرندگان و مدیران مالی کمک کند تا با اتخاذ راهبردهای کارآمد و هماهنگ با قوانین مالیاتی، ضمن تحقق اهداف سازمانی، از ظرفیت‌های نظام مالیاتی در جهت بهینه‌سازی عملکرد خود بهره‌مند شوند.

حسابداری مدیریت هزینه

حسابداری مدیریت هزینه

صفحه 119-140

مجتبی علیدوستی

چکیده پیشرفت سریع و شگرف فناوری همراه با افزایش روزافزون رقابت در بازارهای جهان مدیران واحدهای اقتصادی را به تولید محصولاتی با کیفیت بالا ارائه خدمات مطلوب به مشتریان و در غایت کاستن از هزینه تمام شده کالا و خدمات ترغیب نموده است. از این رو جهت تحقق این انتظارات، تأمین اطلاعات مورد نیاز به صورت جامع برای سیستم حسابداری یک ضرورت است و به همین علت بسیاری از دست اندرکاران امور اقتصادی به تدریج از دیدگاههای سنتی مبتنی بر حسابداری بهای تمام شده فاصله می گیرند و به ایجاد سیستم مدیریت هزینه گرایش پیدا می کنند.  سیستم مدیریت هزینه نوعی سیستم برنامه ریزی و کنترل است که براساس اطلاعات جامع طرح ریزی می گردد ، در دنیای امروز، حیات بسیاری از صنایع به توانایی آنان در افزایش دقت در سیستم مدیریت هزینه وابسته است که بر کاهش هزینه ها یا به تعبیر عام تر اقلام بهای تمام شده به عنوان مولفه ای مهم از عناصر مثلث بقا در تمام طول فرایند تولید و زنجیره ارزش متمرکز است افزایش رقابت، تمرکز بر مشتریان و شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موجب می گردد که مدیریت در محیطهای متغیر و جدید با شیوههای مدیریت در محیط ایستا متفاوت باشد. در این راستا ظهور اندیشه های جدید تحت عنوان مدیریت استراتژیک از ویژگی های آن می باشد که لازمه آن طراحی و بکارگیری مدیریت تولید، بازاریابی ..... کاملاً متفاوت از گذشته است و این عوامل تمرکز استراتژیک بر مدیریت هزینه را افزایش می دهد، لذا مدیریت هزینه به عنوان یکی از راهکارهای مدیریت سازمان جهت پیش برد اهداف عملیاتی بنگاه تلقی می گردیده که به عنوان بخشی از بهبود استراتژیهای سازمان در تلاش است تا بر افزایش کارایی و اثربخشی منابع و همچنین رشد عملکرد و سودآوری بنگاه ها اثرات قابل توجهی بگذارد.

حسابداری مدیریت: بودجه بندی سرمایه ای

حسابداری مدیریت: بودجه بندی سرمایه ای

صفحه 141-160

صبا نسترن

چکیده بودجه‌بندی سرمایه‌ای به فرآیند تخصیص منابع مالی به پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت اشاره دارد. این فرآیند، اهمیت بالایی در تصمیم‌گیری‌های مالی دارد و به‌ویژه در صنعت‌هایی مانند جهانگردی که پروژه‌های بزرگ و سرمایه‌بر وجود دارند، بسیار ضروری است.

چالش‌ها و فرصت‌های بازاریابی دیجیتال در فضای مجازی: تحلیلی بر تحولات بازار کار و رفتار مشتری

چالش‌ها و فرصت‌های بازاریابی دیجیتال در فضای مجازی: تحلیلی بر تحولات بازار کار و رفتار مشتری

صفحه 161-186

حیدر ربیعی، امیره نیکخواه، کوثر رودنشین

چکیده فناوری اطلاعات و ارتباطات در ابعاد مختلف زندگی بشر نقشی اساسی ایفا کرده و تغییرات بنیادینی را در شیوه‌های انجام امور روزمره و حرفه‌ای به وجود آورده است. ابزارهای ارتباط دیجیتال، همچون اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، نرم‌افزارهای ارتباطی و سایر فناوری‌های نوین، در حال حاضر جزء جدایی‌ناپذیر سبک زندگی انسان معاصر هستند. این فراگیری و نفوذ ابزارهای دیجیتال، به ویژه برای مدیران کسب‌وکارها و فعالان حوزه تجارت، فرصتی بی‌سابقه فراهم کرده است؛ زیرا هیچ‌گاه در گذشته دسترسی سریع و هدفمند به مخاطبان و مصرف‌کنندگان تا این حد ممکن نبوده است. پیوند و ادغام تدریجی زندگی روزمره مردم با فضای دیجیتال، بستر ظهور مفهومی تازه به نام «دیجیتال مارکتینگ» را فراهم آورده است. در این چارچوب جدید، روش‌ها و استراتژی‌های بازاریابی با استفاده از ابزارهای دیجیتال، به صاحبان مشاغل این امکان را می‌دهد تا در فضای رقابتی جدید، شانس بیشتری برای بقا، توسعه و گسترش فعالیت‌های خود داشته باشند. اهمیت دیجیتال مارکتینگ، در راستای تحولات شتابان فناوری، با سرعت چشمگیر در حال افزایش است و کسب‌وکارهایی که نتوانند خود را با این تغییرات همسو سازند، در معرض عقب‌ماندگی و حذف از بازار قرار می‌گیرند. مقاله حاضر با هدف تبیین مفهوم دیجیتال مارکتینگ و تحلیل نقش ابزارهای دیجیتال در موفقیت کسب‌وکارها تدوین شده است. تمرکز اصلی پژوهش بر بررسی و شناسایی عواملی است که دیجیتال مارکتینگ را به عنصری حیاتی برای توسعه و رقابت‌پذیری بنگاه‌های اقتصادی تبدیل کرده است. به منظور تحقق این هدف، روش تحقیق پژوهش تلفیقی از رویکردهای توصیفی، اسنادی و کتابخانه‌ای است و تحلیل داده‌ها به صورت کیفی صورت گرفته است. تلاش شده است با جمع‌آوری و تحلیل منابع معتبر و استفاده از مطالعات علمی، دیدگاهی جامع و کاربردی نسبت به موضوع فراهم شود تا بتواند راهگشای مدیران و فعالان اقتصادی در مواجهه با چالش‌ها و فرصت‌های عصر دیجیتال باشد. نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که بهبود و موفقیت کسب‌وکارها در دنیای امروز بدون بهره‌گیری هدفمند از دیجیتال مارکتینگ و ابزارهای نوین ارتباطی امکان‌پذیر نیست. فناوری‌های ارتباطی علاوه بر سهولت دسترسی به بازار هدف، امکان تعامل مستمر با مشتریان، تحلیل رفتار مصرف‌کنندگان و بهبود کیفیت خدمات و محصولات را فراهم ساخته‌اند. بدین ترتیب، دیجیتال مارکتینگ نه تنها رویکردی فناورانه بلکه ضرورتی استراتژیک در محیط پرتغییر کسب‌وکارهای امروزی قلمداد می‌شود.