دانشگاه تهران دانشکدگان فارابی دانشکده مدیریت و حسابداری
دوره و شماره: دوره 2، شماره 3 - شماره پیاپی 5، تابستان 1403، صفحه 1-112 
یادداشت سردبیر

یادداشت سردبیر

صفحه 1-1

حیدر ربیعی

چکیده در مقطعی از تاریخ قرار داریم که زن، پیر و کودک کشی کسب و کار خیلی از مدعیان تمدن و دفاع از حقوق بشر، شده است. در روزهایی که بوی ظلم و ستم میدهد و گویی دیگر آهی برای انسانیت نمانده تا ناله و درخواست کمک کند، ما متولد شدیم. سکوت، خیانت، وطن فروشی، دین ستیزی یا هر چه اسمش را بگذاریم، مارا به این موقعیت کشاند. بر کسی قایم نیست که هر دلیلی که میتوان عنوان کرد، جهل و فاصله گرفتن از علم و دانش منشأ همه این دلائل و نتیجه واضح و معلوم الحال از ابتدا بوده است. وقتی با کسی با منطق نمیتوان حرف زد و بحث علمی کرد، و عاقبت مطالعات علمی گورستان است، اصلا چه فایده که به نوشتن و انتشار مقالات بپردازیم؟ اما چاره چیست؟! تا هستیم چاره نیست جز این که کاری بکنیم و ثمر کار خود برای آیندگان و سایر طالبان علم بگذارانیم تا نوری باشد تا راه انسانیت را روشن کند و حق به اهل حق برگرداند. از یک نویسنده معلولی که کشورش به خون کشیدند سؤال کردند، آن زمانی که همه نا امید و به یأس رسیدند تو چیکار میکردید؟ جواب داد: مقالات علمی مرتبط با رشته خودم را میخواندم و نتایج آنها را مطالعه میکردم! میپرسند، حتی وقتی خانواده ات کشته شدند؟ پاسخ داد: حتی وقتی هیچ کس توان زنده ماندن نداشت، من بین برگهای تحقیقات علمی میرقصیدم و به روزهای بعد از این حمله وحشیانه امید فراوان داشتم. برای جذب نویسندگان عزیز دعوت میشد تا دست به قلم شوند و هنر گردآوری، نوشتن مقالات مروری را به نمایش سایر دانشجویان بگذارانند، این امید بود که روزی این فصلنامه به جای برسد تا منتشر کننده مقالات علمی پژوهشی شود و یکی از مراجع علمی معتبر کشور عزیزمان و دانشگاه تهران تبدیل گردد. بعد از مدتی طولانی اکنون با الهام گرفتن از سخنان حکیمانه مقام معظم رهبری، مقالات علمی تخصصی "راهبردهای حسابداری" تا 5 شماره آتی تامین شده و همچنین پیشنهادات فراوان دارد تا مقالات علمی پژوهشی از دانشگاه های دیگر نیز منتشر کند. هرچند که کشور عزیزمان تحریم است، اما جوانان ما با امید به اینده نگاه میکنند و به رسیدن ایمان دارند.

افزایش پاسخگویی بخش‌های عمومی از طریق سیستم یکپارچگی، سیستم کنترل داخلی و شیوه‌های رهبری: یک مطالعات مروری

افزایش پاسخگویی بخش‌های عمومی از طریق سیستم یکپارچگی، سیستم کنترل داخلی و شیوه‌های رهبری: یک مطالعات مروری

صفحه 1-24

مریم سهرابی، کبری سهرابی

چکیده    در حال حاضر، حاکمیت در مدیریت دولتی به یک مساله جهانی در نتیجه جریان مداوم شکست‌های حاکمیت، تقلب، ناکارآمدی، فساد، و کنترل داخلی ضعیف و مدیریت مالی تبدیل شده‌است. بخش‌های دولتی در سراسر جهان در حال حاضر تحت فشار هستند تا منابع و کاربردهای منابع عمومی و همچنین بهبود عملکرد در ارائه خدمات خود را توجیه کنند. اکنون به عنوان حقوق عمومی برای نظارت بر شفافیت و کارایی مدیریت دولتی در نظر گرفته می‌شود. برای اطمینان از حکمرانی خوب، درک راه بهبود پاسخگویی در بخش دولتی بسیار ضروری است. بنابراین، برای افزایش پاسخگویی در بخش دولتی، پژوهش حاضر به بررسی ادبیات در مورد عوامل داخلی سازمانی بحث می‌کند که بر پاسخگویی، سیستم یکپارچگی، سیستم کنترل داخلی و کیفیت رهبری تاثیر می‌گذارد. این مطالعه می‌تواند به سیاست گذاران برای ایجاد پاسخگویی بیشتر در میان ادارات و سازمان‌های مختلف بخش دولتی کمک کند.

ارتباط مدیریت ریسک و حسابرسی داخلی

ارتباط مدیریت ریسک و حسابرسی داخلی

صفحه 25-37

حنان ربیعی، نیلوفر خیرایی

چکیده حسابرسی داخلی به عنوان ابزار نظارتی در سازمان، امکان مدیریت بهتر فعالیت ها را برای تصمیم گیرندگان درون سازمانی فراهم می کند.باتوجه به اینکه حسابرسان داخلی مسئولیت نظارت بر عملیات و کنترل فعالیت های مدیریت را بر عهده دارند؛ نقش مهمی در نظام راهبری شرکت ایفا می کنند. راهبری شرکتی، سازوکار هدایت و کنترل سازمان است که توازن مناسبی را میان آزادی مدیریت، رعایت حقوق ذی نفعان و پاسخگویی فراهم می آورد. حسابرسی داخلی به تصمیم گیری در شرایط بحرانی کمک کرده و نسبت به صحت مدیریت ریسک در سازمان اطمینان معقولی را فراهم می کند. بنــابراین، برخی از تحلیلگران، حسابرسی داخلی ضعیف را نشانه ای از ریسک شکست راهبری شرکتی می شناسند (نظری،قناد،۱۳۹۶). دامنه حسابرسی داخلی نه تنها حسابرسی رعایت، ارزیابی کنترل های داخلی، رسیدگی به تقلب و بررسی فرآیندهای عملیاتی را دربر می گیرد، بلکه شامل مشورت دهی به مدیریت ارشد و مشارکت در مدیریت ریسک نیز می شود (موسوی، توکل نیا، شاکری، ۱۳۹۲).

مروری بر مقاله تاثیر بودجه کل بر تولید ناخالص داخلی

مروری بر مقاله تاثیر بودجه کل بر تولید ناخالص داخلی

صفحه 39-46

امیرحسین افضلی، محمدرضا قاسمی

چکیده تأثیر مخارج دولتی بر تولید ناخالص داخلی یکی از موضوعات مهم در مباحث و تجزبه و تحلیلهای اقتصادی است. اهمیت موضوع از بعد نظری در این است که چگونه بخش عمومی میتواند شرایط باثباتی را برای رشد اقتصادی ایجاد کند. متاسفانه، اطلاعات کمی در مورد اثرات این سیاستها وجود دارد و در اکثر مطالعات صورت گرفته به بررسی سیاست پولی پرداخته شده است؛ در حالی که، اختلاف عقیده در بین اقتصاددانان در مورد اثرات سیاست پولی بیشتر از اثرات سیاست مالی است. دلانگیزان و خزیر ( 1391 ) اثرات شوکهای سیاست مالی بر رشد اقتصادی ایران را برای دوره زمانی 1338-1388 مطالعه کرده اند. به منظور استخراج شوکهای مثبت و منفی سیاست مالی، از مدل تصریح شده   sheng chenدر سال 2007 استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان میدهد، شوکهای مثبت و منفی سیاست مالی دولت، تنها در حوزه بودجههای عمرانی به صورت کامل دارای اثرات نامتقارن هستند و همچنین شوکهای منفی (انقباضی) اثرات کاهنده و بزرگتری را نسبت به شوکهای مثبت (انبساطی) سیاست مالی بر رشد اقتصادی دارد.(هدایت حسین زاده 1396)

کنترل داخلی در حسابرسی

کنترل داخلی در حسابرسی

صفحه 47-55

علی خسروی

چکیده کنترل داخلی در حسابرسی یکی از عوامل بحرانی در اطمینان حاصل از صحت و قابل اعتماد بودن گزارش‌های مالی شرکت‌ها است. این تحقیق با هدف بررسی و تحلیل جوانب مختلف کنترل داخلی در حسابرسی انجام شده است. ما قصد داریم، به بررسی مفاهیم و مبانی کنترل داخلی، اهداف و ابعاد آن، اهمیت و نقش آن در حسابرسی، اجزای آن و نحوه پیاده‌سازی آن در سازمان‌ها بپردازیم سپس، روش‌های ارزیابی کنترل داخلی در حسابرسی مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌هایی مانند بررسی سیستم‌ها و فرآیندها، آزمون‌های جزئی، بررسی مستندات و اسناد، مصاحبه با کارکنان و مدیران و استفاده از نرم‌افزارها و ابزارهای کمکی مورد بحث قرار گرفته‌اند. همچنین، به بررسی روش‌های ارتقاء کنترل داخلی پرداخته شده و راهکارهایی برای بهبود و تقویت کنترل داخلی در سازمان‌ها معرفی شده است در ادامه، نقش حسابرس در کنترل داخلی مورد بررسی قرار گرفته است. مسئولیت‌ها و وظایف حسابرس در ارزیابی کنترل داخلی، روش‌های استفاده شده توسط حسابرسان در ارزیابی کنترل داخلی و ارائه گزارش‌های مربوط به آن مورد بحث قرار گرفته‌اند. در انتها، به بررسی چالش‌ها و مسائل مرتبط با کنترل داخلی در حسابرسی پرداخته شده است. این چالش‌ها شامل تغییرات در محیط کسب و کار، تغییرات فناوری، نیاز به هماهنگی بین بخش‌های مختلف سازمان، مشکلات مربوط به ارزیابی و اجرای کنترل‌ها و موارد دیگر می‌باشند. راهکارها و توصیه‌هایی نیز برای مواجهه با این چالش‌ها ارائه شده است.

مروری بر مقالات شناسایی عوامل موثر بر اخلاق حسابداری و حسابرسی

مروری بر مقالات شناسایی عوامل موثر بر اخلاق حسابداری و حسابرسی

صفحه 56-65

فاطمه سادات رسول زاده، مریم ادیبی

چکیده هدف از اجرای این مقاله شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر اخلاق حسابداری و حسابرسی میباشد . درابتدا سنجه های اندازه گیری اخلاق حسابداری و حسابرسی و عوامل موثر بر آنها شناسایی میگردد.  یکی از عمده ترین دغدغه های مدیران کارآمد در سطوح مختلف چگونگی ایجاد بسترهای مناسب برای عوامل انسانی شاغل در تمام حرفه ها میباشد تا انها با حس مسئولیت و تعهد کامل به مسائل جامعه و حرفه خود بپردازند. همچنین به ویژگی های افراد دارای اخلاق حرفه ای مانند مانند احساس میسئولیت، رقابت طلبی ، صادق بودن ، احترام و تکریم ، رعایت ارزش ها و هنجار ها، همدردی با دیگران اشاره میشود. انقلاب فناوری پایان هزاره دوم میلادی ،نظام اقتصادی جهان را به گونه ای بنیادین دگرگون ساخت . فناوری ارتباطات شکل جدیدی از روابط تجاری در جهان امروز پدید اورد:سرمایه نقش مهم تری یافت و فاصله بین مالکیت و مدیریت شرکت ها بیشتر شد . در این میان حسابداری و حسابرسی به عنوان ابزار تبیین روابط اقتصادی بنگاه ها و دانش تحلیلی و توصیفی که رویداد و های مالی را سنجش تحلیل و گزارش میکند ، نقش مهم تری یافت. امروز، گزارش های حسابرسی و حسابداری صرفا نشانگر رویداد های مالی نیست بلکه شاخص اهمیت گزارش های مالی از سنجش کارایی مدیران و ارائه عملکرد بنگاه به سرمایه گذاران فراتر رفته و اعتبار دهنگان ، دولت ها، بانک ها و ذی نفعان دیگر به جمع استفاده کنندگان از اطلاعات مالی و گزارش های ان پیوسته اند. اهمیت نقش این دو رشته در اقتصاد و بروز مسائل اخلاقی  در رفتار بنگاه های تجاری موجب شد تا ضرورت بازنگری در استاندارد های فنی و رفتار حرفه ای پدید آید.

ریسک و مدیریت ریسک در حسابداری مدیریت و کنترل

ریسک و مدیریت ریسک در حسابداری مدیریت و کنترل

صفحه 66-83

حیدر ربیعی، مهسا بایزیدی

چکیده رویدادهای جهانی اخیر، به ویژه بحران مالی جهانی، دوباره توجه را به ریسک و طبیعت سیستم‌هایی که برای مدیریت ریسک فعالیت می‌کنند، متمرکز و تشدید کرده است. یکی از زمینه‌هایی که به نسبت کمتر توجه شده است، ارتباط بین ریسک، مدیریت ریسک و عملکرد حسابداری و کنترل مدیریت است. این سرمقاله مقدمه‌ای راجع به شماره ویژه مجله درباره "ریسک و مدیریت ریسک در حسابداری و کنترل مدیریت" ارائه می‌دهد. آن بر این ادعا استوار است که ریسک و روش مدیریت آن به یک ویژگی از زندگی سازمانی در هردو بخش‌ عمومی و خصوصی تبدیل شده است. با تغییر شیوه‌های سازماندهی، مدیریت ریسک می‌تواند باعث تسهیل و مشروعیت بخشی به برخی از شیوه‌های سازماندهی شود. این قابلیت را دارد که خطوط مسئولیت و پاسخگویی در سازمان‌ها را تغییر دهد و نماینده‌ای از یک روش خاص برای حاکمیت فردی و فعالیت‌ها باشد. بیشتر به این استدلال نیز پرداخته می‌شود که مدیریت ریسک از بودن یک مسئله مربوط به مالی (ارزش در معرض خطر، مشتقات، و غیره) یا حسابداران (اعلامیه‌های مالی، و غیره) به یک مسئله مربوط به کنترل مدیریت تبدیل شده است و بنابراین یک حوزه کلیدی است که حسابداران مدیریت نیازمند مشارکت در آن هستند. این سرمقاله موارد جانبی بالقوه مدیریت ریسک را نیز برجسته می‌کند، از جمله مسائل مرتبط با اعتماد و پاسخگویی، همچنین تمرکز بر مدیریت ریسک ثانویه یا دفاعی و ظهور ریسک شهرت.

مروری بر رشته حسابداری

مروری بر رشته حسابداری

صفحه 84-96

زهرا عباسی

چکیده حسابداری اندازه‌گیری، پردازش و ارتباطات اطلاعات مالی و غیرمالی در مورد نهادهای اقتصادی مانند مشاغل و شرکت‌ها است حسابداری که به آن «زبان تجارت» گفته می‌شود، نتایج فعالیت‌های اقتصادی یک سازمان را اندازه‌گیری می‌کند و این اطلاعات را به کاربران مختلفی از جمله سرمایه گذاران، بستانکاران، مدیریت و تنظیم کنندگان منتقل می‌کند.  حسابداری فرایندهایی نظیر جمع‌آوری اطلاعات، ثبت و طبقه‌بندی کردن اطلاعات و خلاصه کردن آن‌ها وجود دارد و همچنین حسابدار باید کار تنظیم گزارش‌های مالی را نیز انجام دهد. حسابدار با انجام دادن این کارها و تنظیم این اطلاعات موجب می‌شود که افراد مربوط به آن ارگان مانند معاونان و مدیران و یا ناظران مالیاتی بتوانند به این اطلاعات رجوع کنند و از آن‌ها استفاده کنند. به‌طور خلاصه می‌توان حسابداری را زیر شاخه ای از علم اقتصاد دانست. چنانچه اقتصاد را در کلیت علم بهره‌برداری حداکثری از منابع حداقلی عنوان کرد حسابداری فرایند محاسبه سود فعالیت، محاسبه منابع یا منافع ورودی و خروجی را در فعالیتهای انفرادی، مشارکتی یا دولتی میسر می‌کند.

رشد دارایی ها: واکنش های منطقی و غیر منطقی سرمایه گذاران

رشد دارایی ها: واکنش های منطقی و غیر منطقی سرمایه گذاران

صفحه 97-112

محمدرضا مهربان پور، حیدر ربیعی

چکیده رشد داراییهای شرکتها نشان دهنده افزایش حجم داراییهای سال جاری نسبت به سال گذشته میباشد. مطالعات انجام شده نشان داد که در بازارهای سرمایه کشورهای توسعه یافته، سرمایه گذاران در عین دنبال حفظ سرمایه خود، به دنبال کسب سود متناسب با میزان ریسک هستند. رشد حاصل در اقلام سمت راست ترازنامه حاوی مخابرهایی برای سرمایه گذاران و سهامداران است. یکی از آن مخابره ها، وجود فرصت رشدی در آینده می باشد، هرچند این مخابره باید با دقت بررسی و موضع ارزیابی واقع شود. . تدبیر مدیریت و افزایش سرمایه گذاری، زمینه سود آوری شرکت را نیز افزایش می دهد. این موضوع به مرور زمان به رشد داراییها و کاهش بازده های سرمایه گذاری در آینده منجر میگردد، زیرا سرمایه گذاری در چنین شرکتهایی با کاهش ریسک و طبیعتا به تبع از آن با کاهش بازده مورد انتظار سرمایه گذاران همراه است. این مقاله واکنش سرمایه گذاران در برابر رشد دارایی ها مورد بحث قرار داده و رفتار سرمایه گذاران و سهامداران طبق چند نظریه تفسیر نموده است.