نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استاد دانشگاه تهران و مشاور استراتژی های مالی، اقتصادی و سرمایه گذاری
2 کارشناسی حسابداری، دانشکدگان فارابی - دانشگاه تهران
چکیده
نظام مالیاتی ایران در سالهای اخیر گذاری بنیادین از روشهای سنتی و برآوردی (علیالرأس) به سمت نظامهای دادهمحور و هوشمند را تجربه کرده است. مسئله اصلی این پژوهش، واکاوی نقش تکالیف قانونی مؤدیان به عنوان بازوی اطلاعاتی سازمان امور مالیاتی در شناسایی فرار مالیاتی و ارتقای شفافیت اقتصادی است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به قوانین جاری، بخشنامههای سازمان و مبانی نظری تمکین مالیاتی، به بررسی الزامات ماده ۱۶۹ مکرر (گزارش معاملات فصلی)، قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون پایانههای فروشگاهی میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که تجمیع تکالیف در سامانه مؤدیان و اتصال آن به سایر بانکهای اطلاعاتی حاکمیتی نظیر سامانه ملی املاک و اسکان، موجب کاهش وقفه وصول، تقلیل فاصله میان مالیات ابرازی و تشخیصی و در نهایت افزایش تمکین داوطلبانه شده است. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که هوشمندسازی نظارت مالیاتی و جایگزینی تشخیص سیستمی به جای ممیزمحوری، نه تنها هزینههای وصول را کاهش داده، بلکه با پیشبینی ضمانتاجراهای دقیق و محرومیت از معافیتها برای متخلفان، گامی استراتژیک به سوی عدالت مالیاتی و کاهش شکاف مالیاتی برداشته است.
کلیدواژهها
موضوعات
)