نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حیدر ربیعی ¹
• کبری سهرابی ²

¹ استاد مدعو دانشگاه تهران و مشاور استراتژی های مالی، اقتصادی و سرمایه گذاری

² دانشگاه پیام نور

چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل ظرفیت‌های قانون مالیات‌های مستقیم در حوزه مالیات بر درآمد اجاره و نقش آن در عدالت مالیاتی و تنظیم‌گری بازار مسکن انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که با وجود پیش‌بینی مقررات متعدد در مواد ۵۲ تا ۵۸ قانون مالیات‌های مستقیم، اجرای مؤثر مالیات بر درآمد املاک همچنان با چالش‌هایی مانند کتمان درآمد، قراردادهای صوری، سوءاستفاده از معافیت‌ها و دشواری شناسایی خانه‌های خالی مواجه است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر بررسی مواد قانونی، تحلیل مفهومی مقررات مالیاتی و مطالعه نقش سامانه‌های اطلاعاتی در تشخیص هوشمند درآمدهای ملکی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مواد ۵۲ و ۵۳ مبنای اصلی شناسایی و محاسبه درآمد اجاره را فراهم می‌کنند، ماده ۵۴ مکرر با وضع نرخ‌های تصاعدی برای خانه‌های خالی کارکردی بازدارنده و تنظیمی دارد، و مواد ۵۵ و ۵۷ با پیش‌بینی حمایت‌ها و معافیت‌های هدفمند، در جهت کاهش فشار مالیاتی بر مؤدیان واجد شرایط عمل می‌کنند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که کارآمدی این مقررات وابسته به تکمیل و یکپارچه‌سازی سامانه ملی املاک و اسکان و سامانه معاملات املاک و مستغلات با پایگاه‌های داده مالیاتی است. بر این اساس، گذار از تشخیص سنتی به مالیات‌ستانی هوشمند می‌تواند ضمن کاهش فرار مالیاتی، به افزایش شفافیت بازار مسکن، حمایت از مستأجران و تحقق عدالت مالیاتی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

• مالیات بر درآمد اجاره
• قانون مالیات‌های مستقیم
• خانه‌های خالی
• سامانه ملی املاک و اسکان
• عدالت مالیاتی

موضوعات

• حسابداری
• حسابرسی
• مدیریت مالی
• مهندسی مالی
• میان رشته ای با حسابداری