نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استاد مدعو دانشگاه تهران و مشاور استراتژی های مالی، اقتصادی و سرمایه گذاری
2 کارشناسی حسابداری دانسکدگان فارابی - دانشگاه تهران
3 کارشناسی حسابداری دانشکدگان فارابی - دانشگاه تهران
چکیده
مالیات بر دارایی به عنوان یکی از ابزارهای مستقیم در نظام مالیاتی، نقشی اساسی در تأمین درآمدهای پایدار دولت، کنترل تمرکز ثروت و تنظیم بازارهای اقتصادی ایفا میکند. مسئله اصلی این پژوهش، واکاوی ناکارآمدیها و چالشهای ساختاری در قوانین مالیات بر دارایی ایران است؛ بهویژه آنکه تغییرات قانونی (مانند اصلاحات سال ۱۳۸۰) منجر به حذف برخی پایههای مالیاتی قدیمی و جایگزینی آنها با سازوکارهای جدید شده است که در مقام اجرا با دشواریهایی روبروست. هدف این پژوهش، بررسی دقیق ساختار مالیاتهای مرتبط با دارایی شامل مالیات بر خانههای خالی، اراضی بایر، ارث و حق تمبر، و تحلیل اثربخشی آنها در نیل به اهداف اقتصادی و عدالت اجتماعی است. این مقاله با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مواد قانونی قانون مالیاتهای مستقیم، ضمن مرور تاریخچه و تغییرات تقنینی، به ارزیابی شکاف میان سیاستگذاری و نتایج اجرایی میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نظام مالیاتی ایران برای خروج از چالشهای موجود، نیازمند اصلاحات مستمر، هوشمندسازی نظارت، و بازنگری در نرخهاست. نتایج بیانگر آن است که موفقیت این دسته از مالیاتها تنها در گرو وضع قانون نیست، بلکه نیازمند زیرساختهای اجرایی قوی و افزایش آگاهی عمومی است تا بتوان از ابزار مالیات به عنوان اهرمی برای کنترل سفتهبازی در بازار املاک و تحقق عدالت توزیعی بهره برد. در پایان، مقاله راهکارهایی برای بهبود کاراییِ ابزارهای مالیاتی مذکور ارائه میدهد.
کلیدواژهها
- واژگان کلیدی: مالیات بر دارایی
- عدالت مالیاتی
- مالیات بر خانههای خالی
- مالیات بر ارث
- اصلاحات مالیاتی
- نظام مالیاتی ایران
موضوعات
)